DODAJ ZNACZEK

Dodaj znaczek

STWÓRZ CERTYFIKAT

Bądź jak ...

BRAKUJE KRWI

Brakuje krwi

BĄDŹ JAK …

DO DONACJI ZOSTAŁO …

Wampiriada 2017

Wampiriada 2017 wiosna

Czy progi litrażowe przy ZHDK są sprawiedliwe?

To nie będzie zwykły artykuł. Dzisiaj zadam Wam proste pytanie, które sam otrzymałem od jednego z zaniepokojonych dawców. Dotyczy ono progów jakie ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służby krwi  ustala aby otrzymać odznaki honorowe „Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi”. Odznaka ta jest 3-stopniowa: brązowa, srebrna i złota. W związku z tym, że kobieta może oddać krew pełną tylko 4 razy w roku powyższe odznaki są jej nadawane przy niższych progach litrażowych ale czy to oznacza, że otrzyma je po tym samym czasie co mężczyzna. Dawca, który do mnie napisał wskazywała, że mimo tak ustalonych wartości kobieta musi oddawać krew „dłużej”.  Postanowiłem to sprawdzić. Poniżej zobaczycie tabelkę z ilością donacji oraz czasem jaki musi upłynąć by dawca/dawczyni mogła otrzymać odznakę ZHDK.  Czy również uważacie, że progi dla kobiet powinny być jeszcze niższe? Czy może to, że oddają mniejszą liczbę razy w roku krew jest usprawiedliwieniem, że muszą oddawać dłużej?  

Oczywiście bierzemy pod uwagę tylko krew pełną gdyż w przypadku składników krwi nie ma różnic między kobietą a mężczyzną.

Krwiodawstwo w kinie?

   Kilka tygodni temu pisałem na temat nowego sposobu promowania krwiodawstwa przez Ministerstwo Zdrowia (MZ). Akcja polega na wywieszeniu w największych miastach (gdzie są siedziby centów krwiodawstwa), w często uczęszczanych przez mieszkańców miejscach plakatów, bilbordów i citylightów. Część z Was wyraziła w komentarzach i mailach wątpliwość w efektywnościach takiego działania.  Teraz MZ zapowiada kontynuacje działań promocyjnych. Już we wrześniu w wybranych kinach w Polsce będziecie mogli zobaczyć krótki spot. Przed nim jednak otrzymacie słodką „niespodziankę” w postaci czekoladek/krówek reklamujących oddawanie krwi.

   Akcja zostanie przeprowadzona podobnie jak poprzednia w kinach, w 21 miastach, w których siedziby główne mają Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, tj. Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Kalisz, Katowice, Kielce, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Poznań, Racibórz, Radom, Rzeszów, Słupsk, Szczecin, Wałbrzych, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra. Dodatkowo, w ramach realizacji ww. akcji Wykonawca zobowiązany jest do emisji spotu promującego honorowe krwiodawstwo (Zamawiający dysponuje spotami promocyjnymi: 15 sek., lub 30 sek.).

 
 

 
 

Przykładowe klatki wyświetlane podczas akcji

 


 


 

Ulotka rozdawana w kinie

 


 

Grafiki zamieszczone powyżej są tylko grafikami poglądowymi.

Słodko jest się dzielić

Zasady akcji „Słodko jest się dzielić”

Kto otrzyma bon?
Bon podarunkowy otrzyma 15 pierwszych osób, które oddadzą krew (lub jej składniki) w siedzibach głównych Regionalnych Centrach Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we wtorek, środę lub czwartek we wrześniu 2018 roku.

Gdzie zrealizujesz bon?
Czekolady napijesz się w miejscu, którego adres znajdziesz na swoim bonie. Podaj go obsługującej Cię kelnerce.

Czy mogę zamówić coś innego w ramach bonu?
Nie. Bon obowiązuje tylko na konkretną czekoladę w danej lokalizacji.

Czy mogę podzielić bon na dwie wizyty?
Nie. Ideą kampanii jest dzielenie się z innymi. W ramach bonu otrzymujesz dwie filiżanki czekolady, byś mógł drugą filiżankę czekolady podarować bliskiej lub nieznajomej osobie przy stoliku obok. Odbierz dwie czekolady w ramach jednego zamówienia i podziel się. Bo słodko jest się dzielić.

Jak długo ważny jest bon?
Bon zrealizujesz tylko do 14 października 2018 r., więc nie czekaj i zaproś bliską osobę do pijalni czekolady już dziś.

Kelnerka nie uznaje bonu. Co zrobić?
Zadzwoń do Opiekuna Projektu – tel. 695 165 605.

Powyżej opisana ogólnopolska akcja promująca honorowe krwiodawstwo „JAK SŁODKO JEST SIĘ DZIELIĆ” jest realizowana w ramach realizacji programu polityki zdrowotnej Ministra Zdrowia pn. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020” w zakresie zadania „Promocja i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa”. Całkowity koszt akcji to ponad 174 000 złotych. Realizacja powyższego zadania w 2018 r. została zaplanowana tak, aby poszczególne działania w ramach ogólnopolskiej kampanii promującej krwiodawstwo były realizowane kolejno po sobie, aby zagwarantować i utrzymać stałe zainteresowanie krwiodawców, co ma na celu zapewnienie odpowiedniej ilości krwi i jej składników na potrzeby lecznictwa. Łączna liczba kuponów na czekoladę jaka będzie dostępna dla 2 osób to 3 780 szt. co zapewnienia 7 560 szt. gorących czekolad. W ramach akcji każde RCKiK otrzyma po 180 kuponów. O akcji będziecie mogli usłyszeć w radiu lokalnym oraz przeczytać w prasie.

Nie będzie ulg dla zasłużonych honorowych dawców krwi w PKP

W dniu wczorajszym otrzymałem pismo od Rzecznika Praw Pacjenta w którym przedstawił odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury w sprawie jego wystąpienia dotyczącego ulgi dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi. Poniżej zamieszczam jego treść:

   Odpowiadając na Pana wniosek z dnia 30 lipca 2018 r. o udostępnienie informacji dotyczącej współpracy Rzecznika Praw Pacjenta z Ministrem Infrastruktury w sprawie przyznania ulg kolejowych Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi 1, uprzejmie wskazuję, co następuje:
 
   W związku z obchodami Światowego Dnia Krwiodawstwa oraz realizowanym przez Ministerstwo Zdrowia programem: „Zapewnienie samowystarczalności RP w krew i jej składniki na lata 2015-2020”, a także mając na uwadze informacje o niewystarczających zasobach krwi w poszczególnych regionach Polski, Rzecznik Praw Pacjenta zwrócił się do Ministra Infrastruktury o rozważenie możliwości podjęcia prac nad nowelizacją ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego i włączenia Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi do grona osób którym przysługuje prawo do przejazdów komunikacją kolejową w klasie 2. z ulgą na poziomie co najmniej 39% podstawowej ceny biletu 2.
 
   W uzasadnieniu Rzecznik podkreślił m. in., iż wzmocnienie szlachetnych pobudek dawców możliwością uzyskania proponowanej ulgi w przejazdach koleją mogłoby przyczynić się do wzrostu liczby osób zainteresowanych oddawaniem krwi.
 
   Rzecznik wskazał również, że do początku lat 90-tych ubiegłego stulecia istniał „Bilet bezpłatny bezterminowy, klasa dowolna, na przejazd w obrębie wszystkich dokp dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi PKP I stopnia”.
 
   W odpowiedzi 3, Minister Infrastruktury poinformował, iż obecne ustawowe uprawnienia do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym w Polsce zostały wypracowane na drodze kompromisu podczas wieloletnich prac nad rządowymi, poselskimi i obywatelskimi projektami legislacyjnymi oraz stanowią wyraz realizowanej przez Rząd polityki społecznej i socjalnej państwa. Przedstawiona przez Rzecznika propozycja wymagałaby szczegółowej analizy zarówno pod względem uzasadnienia wsparcia dla wyżej wymienionej grupy osób, przy rosnącej liczbie postulatów innych grup społecznych i zawodowych, jak i skutków finansowych proponowanych zmian.
 
   Wyjaśniono, iż omawiana problematyka była już przedmiotem oceny Ministra Zdrowia, który w odpowiedzi na interpelację nr 868 wskazał na wątpliwości dotyczące przyznawania przywilejów tej grupie obywateli. W opinii Ministra Zdrowia, krwiodawstwo powinno być dobrowolne i nieodpłatne, realizowane zgodnie z zasadą bezinteresowności wyrażoną w dyrektywie 2002/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającą normy jakości i bezpiecznego pobierania, testowania, przetwarzania, przechowywania i dystrybucji krwi ludzkiej i składników krwi oraz zmieniającej dyrektywę 2001/83/WE w celu podnoszenia norm bezpieczeństwa odnoszących się do krwi i składników krwi. Wśród uprawnień i przywilejów obecnie przyznanych zasłużonemu honorowemu dawcy krwi należą prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością wynikająca z listy oczekujących, zwolnienie od pracy w dniu, w którym oddaje się krew oraz zwrot utraconego zarobku, a po oddaniu co najmniej 5 litrów krwi w przypadku kobiet oraz 6 litrów krwi w przypadku mężczyzn przysługuje tytuł i odznaka honorowa „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi”.
 
   Uznać zatem należy, iż na tym etapie sprawy inicjatywa Rzecznika Praw Pacjenta nie została podzielona.
 
   Ponadto uprzejmie informuję, iż Rzecznik Praw Pacjenta, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta 4 nie ma kompetencji umożliwiającej przedłożenie inicjatywy ustawodawczej. Z tych względów, aby zmienić przepisy w danym zakresie, Rzecznik musi współpracować z organami władzy publicznej, czy też organizacjami pozarządowymi, społecznymi i zawodowymi w celu określenia zagrożeń i obszarów w systemie ochrony zdrowia wymagających naprawy. Wprowadzenie nowych rozwiązań nie jest możliwe przy braku współdziałania innych zainteresowanych stron.
 
   Niemniej jednak wyjaśniam, iż odpowiedź w sprawie wpłynęła do Biura w dniu 9 lipca 2018 r., Rzecznik jest w trakcie analizy uzyskanych informacji i nie wyklucza przeprowadzenia dalszych działań w przedmiotowym zakresie.
 

1 W zakresie „jakie kroki poczyniło Ministerstwo Infrastruktury w związku z wnioskiem Pana Bartłomieja Chmielowca, w sprawie przyznania ulg kolejowych Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi oraz czy planowane są jakieś inne kroki celem przywrócenia ulg kolejowych obowiązujących w latach 90-tych dla honorowych dawców krwi (jako praw słusznie nabytych)”.
2 Pismo z dnia 13 czerwca 2018 r., znak: RzPP-DSD.420.82.2018.
3 Pismo z dnia 29 czerwca 2018 r., znak: DBI.3.050.41.2018.MŁ.1, NK: 75 127/18.
4 Dz. U. z 2017 r., poz. 1318 ze zm.

Z poważaniem
Z upoważnienia
Rzecznika Praw Pacjenta
Alicja Maliszewska
Inspektor Ochrony Danych

Krwawi cudzoziemcy

„Nie ma lepszego symbolu integracji niż oddanie krwi. Polscy mieszkańcy rozpoczynają kampanię Krwawi Cudzoziemcy”

 

 

O co chodzi w akcji „Bloody Foreigners”, czyli „Krwawi cudzoziemcy”? Irlandzka Rada Imigracyjna (Immigrant Council of Ireland), IBTS (Irish Blood Transfusion Service) oraz Forum Polonia chcą zachęcić Polaków mieszkających w Irlandii, którzy są największą grupą imigrantów właśnie w tym kraju, do wzięcia aktywnego udziału w honorowym oddawaniu krwi w swoich lokalnych społecznościach. Podstawowy pomysł kampanii to:
 

Chcemy, aby więcej ‚krwawych obcokrajowców’ oddawało krew. W związku z tym zachęcamy ich, aby przyjechali do miejscowego centrum i zrobili coś wspaniałego dla lokalnej społeczności

 

Oddawanie krwi jest integralną częścią bycia członkiem społeczności w Polsce. Nagłówek kampanii ‚Krwawi cudzoziemcy’ jest oczywiście trochę prowokacyjny i ma przyciągnąć uwagę, aby pomóc w rozpowszechnianiu przesłania kampanii, ale także podkreślić pozytywny wkład, jaki Polacy mogą wnosić i wnoszą do swojej irlandzkiej społeczności poprzez oddawanie krwi.
 

Na specjalnie przygotowanej stronie IBTS możecie dowiedzieć się o czym powinien wiedzieć Polak przed odwiedzeniem punktu poboru krwi:

Polscy darczyńcy muszą znać angielski Nie dopuszcza się sytuacji, by ktoś inny interpretował lub odpowiadał na pytania w twoim imieniu w punkcie krwiodawstwa. Wynika to z tego, że musisz samodzielnie nie tylko rozumieć pytania, które sa zawarte w kwestionariuszu dotyczącym zdrowia i stylu życia ale również zapoznać się z informacjami na temat „konsekwencji” związanych z oddaniem krwi.

Polska: Nasze przepisy krajowe również wymagają od osoby, która chce oddać krew by znała język polski. Art. 16. Ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi mówi, że kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi jest obowiązany znać język polski w stopniu umożliwiającym wypełnienie kwestionariusza dawcy krwi, przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego i wywiadu medycznego bez udziału osób trzecich.

Polak, który po raz pierwszy chce oddać krew zostanie poproszony o przekazanie wyłącznie próbki . Jeśli urodziłeś się poza Irlandią i Wielką Brytanią i przychodzisz do centrum po raz pierwszy, zostaniesz poproszony o oddanie tylko próbki krwi. Tak więc za pierwszym razem pobierana jest tylko niewielka ilość krwi i wysyłana do testów, do laboratoriów IBTS . Po zakończeniu analizy próbki obowiązują Cię już standardowe kryteria dla dawcy – więcej informacji znajdziesz na stronie IBTS w zakładce ‚Czy mogę podać krew’?

Polska: U nas przez kilka miesięcy w kilku centrach pilotażowo wprowadzono procedurę ale okazało się, że jednak wyniki jakie otrzymało MZ są niezadowalające i wycofano się z powyższego pomysłu .

W Irlandii możesz oddawać krew co 90 dni Kiedy centrum dla której oddajesz będzie odwiedzać twoją okolicę a minęło 90 dni od ostatniej wizyty i oczywiście nie wystąpiło w międzyczasie jakiekolwiek istotne przeciwwskazanie do oddawania, skontaktuje się z tobą IBTS. Dzieje się to około tygodnia wcześniej. Jeśli nie będzie przeciwwskazań otrzymasz wiadomość tekstową (jeśli się zgodziłeś) przypominającą o twoim najbliższym miejscu donacji. Otrzymasz również wiadomość jeśli nie ma zapotrzebowania na krew Twojej grupy.

Polska: Krew pełna jest pobierana nie częściej niż 6 razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet, z tym że przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni. My jednak nie umawiamy się na oddania (chyba, że dawcy składników krwi zwłaszcza krwinek płytkowych) i przychodzimy do punktów z marszu. U nas również funkcjonują systemy informujące smsami o możliwości oddania krwi z powodu minięciu określonego przepisami czasu od ostatniej donacji.

Teresa Buczkowska, Koordynator ds. Integracji Irlandzkiej Rady Imigracyjnej powiedziała, że Irlandia potrzebuje „trzech tysięcy donacji w każdym tygodniu”, aby zapewnić ciągłość dostaw. Sama już dziesięciokrotnie oddała krew od czasu przeprowadzki do Irlandii i zachęca teraz do wzięcia udziału w tej akcji inne osoby.

Fot. Irish Blood Transfusion

Fot. Irish Blood Transfusion Service

 

Chodzi o to, żeby pokazać, że Polacy są częścią tej społeczności … i ponieważ wiele z tej społeczności otrzymujemy, chcemy dać coś z powrotem.

Barnaba Dorda prezes Forum Polonia (platforma społeczności polskiej), powiedział, że ??to własnie kampania zachęciła go do oddania pierwszy raz krwi.Mim iż denerwuje się z powodu możliwości omdlenia, wierzy, że oddanie krwi to kolejny sposób na pokazanie wkładu, jaki polscy mieszkańcy wnoszą w Irlandii.

„W Irlandii istnieje potrzeba krwi’, mówi. „I wszyscy możemy pomóc.”

Stephen Cousins, manager działu dawców IBTS, powiedział:

„Jesteśmy zaskoczeni i historiami polskich dawców krwi w Irlandii. Od instruktora nauki jazdy z Dublina, do osoby z Gorey, która podjęła inicjatywę w swojej lokalnej społeczności, pomagając promować i rekrutować innych potencjalnych dawców krwi, oraz młodemu absolwentowi polskiej uczelni, pracującemu w Irish Blood Transfusion Service i zachęcającemu innych do oddawania krwi. Jasne jest, że nie moglibyśmy obejść się bez regularnych darowizn od naszych polskich sąsiadów.”

Na stronie IBTS możecie również zapoznać się z historiami dawców z Polski:

Źródło: thejournal.ie, IBTS, Teresa Buczkowska (Koordynator ds. Integracji), immigrantcouncil.ie

Jak Ministerstwo Zdrowia chce promować krwiodawstwo?

Zdjęcie: Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu

Zdjęcie: Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu

   W związku ze spadkiem liczby krwiodawców Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowe Centrum Krwi szuka nowych sposobów na promocję honorowego oddawania krwi. Ostatnio coraz częściej wychodzi z propagowaniem na ulicę. Były autobusy komunikacji miejskiej z reklamą kampanii „Twoja krew moje życie” teraz pojawiają się citylighty i billboardy. Kampania zostanie przeprowadzona co najmniej w 21 miastach w Polsce, w których siedziby mają Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa tj. Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Kalisz, Katowice, Kielce, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Poznań, Racibórz, Radom, Rzeszów, Słupsk, Szczecin, Wałbrzych, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra. Akcja będzie przeprowadzona w ramach realizacji programu polityki zdrowotnej Ministra Zdrowia pn. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020” w zakresie zadania „Promocja i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa”.
   Celem kampanii społecznej jest przede wszystkim dotarcie do jak najszerszej grupy Honorowych Dawców Krwi oraz uświadomienie społeczeństwu potrzeb systemu lecznictwa w zakresie krwi, jak i znaczenia systematycznego oddawania krwi. Powinniście zobaczyć je w ruchliwych punktach/ciągach komunikacyjnych o doskonałej widoczności i codziennym szerokim gronie odbiorców np. centra dużych miast, ważnych z punktu widzenia natężenia ruchu węzłach drogowych i skrzyżowaniach, przystankach tramwajowych, w Warszawie na stacjach metra, oraz stadionach, deptakach, terenach galerii handlowych i hipermarketów, największych dworcach kolejowych.

Przewidywana liczba poszczególnych reklam:
– Liczba eksponowanych plakatów w citylightach: 300 szt.
– Liczba eksponowanych billboardów o formacie 12 m? – 300 szt.

   Kampania ma być przeprowadzona w newralgicznym okresie letnim w sierpniu oraz we wrześniu. Pytanie: czy to zadziała? Chciałbym poznać Wasze opinie na temat akcji? Podzielcie się nimi ze mną na facebooku lub wysyłając maila na adres admin(małapa)krwiodawcy.org

Sprawozdanie z działalności Polskiego Czerwonego Krzyża za 2017 rok

Jak co roku przedstawię Wam fragment sprawozdania Polskiego Czerwonego Krzyża. Przypomnę tylko, że PCK jest najstarszą organizacją w Polsce której jednym z działań jest popularyzacja idei honorowego oddawania krwi. Oczywiście jest to fragment dotyczący tylko krwiodawstwa.

W 2017 r. w PCK działało 1.079 Klubów HDK PCK zrzeszających 27.035 członków PCK i 52.799 wolontariuszy, którzy oddali 114.505,380 litrów krwi, co stanowi 24,07% ogólnie pobranej krwi od dawców honorowych. Liczba hdk w innych niż Kluby jednostkach PCK wyniosła 1.621 członków i 4.290 wolontariuszy. W ramach działań promocyjnych na terenie całego kraju podejmowano szereg inicjatyw, wśród których zorganizowano 3.403 rożnego rodzaju akcji, imprez itp. połączonych z poborem krwi, w tym: XIV edycję Ogólnopolskiego Turnieju Szkół i Wyższych Uczelni „Młoda Krew Ratuje Życie” rok szkolny i akademicki 2016/2017, w ramach której pozyskano łącznie 11.987,33 litrów krwi od 17.425 uczniów i 4.029 studentów. W 13. Województwach udział wzięło 257 szkół ponadgimnazjalnych i pomaturalnych oraz 15 uczelni wyższych; XII edycję „Strażacy w Honorowym Krwiodawstwie-Ognisty Ratownik-Gorąca Krew”, we współpracy z Komendą Główną PSP i Zarządem Głównym Związku OSP RP. Do XII edycji Programu przystąpiły 54 jednostki PSP, 198 jednostek OSP. Łącznie 2.912 strażaków oddawało krew i promowało ideę honorowego krwiodawstwa. W efekcie Programu realizowanego od 1.01 do 10.12.2017 r. w 12 okręgach, które złożyły sprawozdanie pozyskano łącznie od strażaków oraz osób przez nich zachęconych 7.219 litrów krwi; X edycję akcji „Zbieramy krew dla Polski” -organizowaną wspólnie z grupą niezależnych przedsiębiorców pn. „Grupa Muszkieterów” (sieć supermarketów Intermarche i Bricomarche}. W 108 miejscowościach 15 polskich województw zorganizowano 130 zbiórek krwi w ambulansach publicznej służby krwi. Oprócz pobierania krwi, organizowane były pokazy pierwszej pomocy i ratownictwa, konkursy plastyczne oraz występy artystyczne. W minionym roku, w ramach akcji, blisko 3.000 dawców oddało łącznie ponad 1.300 litrów krwi. W ciągu 10 lat zebrano jej natomiast blisko 15.000 litrów. Realizując zadanie wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi w zakresie nadawania Tytułu Honorowego i Odznaki „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi”, dofinansowane przez Ministra Zdrowia nadano ponad 27.603 Tytuły Honorowe. W 2017 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadał odznaczenia państwowe za zasługi w działalności społecznej na rzecz honorowego krwiodawstwa oraz za krzewienie idei czerwonokrzyskiej: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 9, Złoty Krzyż Zasługi – 45, Srebrny Krzyż Zasługi – 75, Brązowy Krzyż Zasługi – 139. Natomiast wyróżnionych Odznaką „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” na wniosek PCK przez Ministra Zdrowia zostało 2.098 krwiodawców. Kapituła „Kryształowego Serca” rozpatrzyła 95 wniosków i przyznała to wyróżnienie 73 Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi i innym osobom szczególnie zasłużonym w rozwoju honorowego krwiodawstwa w PCK. W 2017 r. kilkuletnia współpraca Prezydium KR HDK PCK z zespołem ds. promocji honorowego krwiodawstwa w Straży Granicznej zaowocowała utworzeniem w składzie Krajowej Rady HDK PCK nowej sekcji – sekcji Straży Granicznej. Poza działaniami o charakterze ogólnopolskim oddziały PCK organizowały różnego rodzaju akcje promocyjne, a także integrujące środowisko honorowych dawców krwi, m.in.: Dolnośląski OO PCK w 2017 r. zorganizował w dn. 6-10 czerwca w Nowej Rudzie XLI edycję Rajdu HDK PCK „Czerwona Róża. Rajd ten to najstarsza impreza ogólnopolska Honorowych Dawców Krwi PCK o charakterze integracyjnym; Lubuski OO PCK wspólnie z Lubuską Okręgową Radą HDK PCK zorganizował w dn. 24.08.-27.08.2017 r. w Ośrodku PCK w Sławie XXXI edycję Samochodowego Rajdu HDK PCK, na trasie Sława-Sulechów- Sława. W wielu regionach Polski popularną formą wypoczynku i integracji środowisk hdk są spartakiady, zawody strzeleckie i wędkarskie, mistrzostwa szachowe czy pikniki rodzinne. 7.10.2017 r. Małopolski Oddz. Okręgowy PCK zorganizował na Bulwarach Czerwieńskiego w Krakowie 4.KrwioBIEG Kraków -bieg charytatywny na rzecz promocji honorowego krwiodawstwa, pozyskania funduszy na jego rozwój oraz promowania zdrowego stylu życia poprzez bieganie na świeżym powietrzu. Krwiobieg to wydarzenie dla każdego, komu bliskie jest pomaganie i świadomość, że zwykłe „chcę” może zdziałać cuda i uratować komuś życie. W KrwioBIEGu udział wzięło łącznie 800 biegaczy, krew oddało 26 osób dzięki czemu pozyskano 11.700 litrów krwi.

Archiwum fragmentów sprawozdań Polskiego Czerwonego Krzyża dotyczących krwiodawstwa:

Zorganizuj akcję pobierania krwi w Twojej firmie

 

   Narodowe Centrum Krwi, Ministerstwo Zdrowia oraz Krajowa Izba Gospodarcza połączyła siły w celu krzewienia idei honorowego oddawania krwi wśród pracodawców. Wspólnie podmioty te zwracają się do firm o propagowanie krwiodawstwa przez prowadzenia kampanii informacyjnej jak i organizowanie zbiórek krwi na terenie lub przy zakładach pracy. W ramach współpracy przedsiębiorcy otrzymują materiały informacyjne. W przypadku gdy zainteresowane firmy, przedsiębiorcy i pracodawcy zdecydują się na organizację zbiórki zapraszane są do bezpośredniego kontaktu z RCKiK na terenie którego prowadzą działalność. Dokonają ustalenia przekazania potrzebnych materiałów oraz terminu zbiórki.
 

   Działanie to jest częścią ogólnopolskiej akcji promującej honorowe oddawanie krwi i zostało przygotowane w ramach kampanii społecznej „Twoja krew, moje życie„, która jest realizowana w oparciu o program polityki zdrowotnej „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020„. Celem zarówno tej akcji jak i całej kampanii jest zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej zapotrzebowania na krew oraz zachęcenie Polaków do honorowego oddawania krwi.
 

Plakat
 

 

Ulotka informacyjna
 

Broszura informacyjna
 

Pliki w formacie .pdf do drukowania:

Plakat
Ulotka informacyjna
Broszura informacyjna

Oznaczenie stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi

   Ferrytyna? Co my jako dawcy krwi i jej składników mamy z nią wspólnego? Poniżej możecie zapoznać się z nowym pilotażowym badaniem własnie ferrytyny, które będzie wykonywane wśród wielokrotnych dawców krwi. Wspomniane nowe badanie ma na celu przeprowadzenie oceny zapasów żelaza u dawców ze wspomnianej grupy.
   Na razie tylko „testowo” będzie przeprowadzone w jednym centrum (RCKiK w Poznaniu). Powyższe badanie zostało dodane kilka tygodni temu jako jeden z celów szczegółowych wieloletniego programu zdrowotnego „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020”. Jak wiecie obecnie najistotniejszym badaniem w czasie kwalifikacji kandydata na dawcę lub dawcy krwi jest pomiar stężenia hemoglobiny. Badanie pomiaru stężenia Hb ma na celu wykluczenie dawcy (kandydata) z niedokrwistością oraz zapewnienie odpowiedniej jakości koncentratu krwinek czerwonych. Normy pomiaru zależą od płci i ich dolna wartość dopuszczalna nie może być niższa niż 12,5 g/dl dla kobiet oraz 13,5 g/dl dla mężczyzn. Teraz dodatkowo będzie badane stężenie ferrytyny.

Nadrzędnym celem programu jest zapewnienie Rzeczpospolitej Polskiej samowystarczalności w zakresie krwi i jej składników oraz poprawa bezpieczeństwa krwi i jej składników.
 

   Celami szczegółowymi programu są:
1) promocja i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa;
2) zwiększenie bezpieczeństwa pobieranej krwi poprzez przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi ;
3) optymalizacja stosowania składników krwi i produktów krwiopochodnych;
4) zapewnienie odpowiednich warunków transportu, gwarantujących uzyskiwanie składników krwi najwyższej jakości.
 

   W ramach celu szczegółowego zwiększenia bezpieczeństwa pobieranej krwi, w latach 2015-2017 w programie było wskazane wprowadzenie procedury „Kandydata na dawcę krwi”. Obecnie, od 2018 r. cel ten będzie realizowany przez przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi. Uzyskane efekty programu pilotażowego „Kandydata na dawce krwi” prowadzonego w 2016r. nie wskazały w sposób przekonujący na wzrost zwiększenia liczby stałych dawców krwi. Analiza poniesionych nakładów finansowych i uzyskanych efektów pilotażu projektu „Kandydata na dawcę” nie uzasadnia kontynuowania tego projektu. Procedura kandydata na dawcę, podobnie jak w przypadku dawców wielokrotnych, nie wyklucza ryzyka zakażenia się dawcy między pierwszą i drugą wizytą dawcy w CKiK, poprzez co nie stanowi gwarancji większego bezpieczeństwa krwi niż dotychczas. W 2017 roku odstąpiono od realizacji tego projektu (wobec braku potencjalnych realizatorów). W konsekwencji, przy braku dalszego uzasadnienia dla realizacji tego projektu, Minister Zdrowia podjął decyzję o dokonaniu modyfikacji tego celu szczegółowego i przeprowadzeniu pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi.
 

   Z przeprowadzonych obserwacji wynika, że dyskwalifikacja dawców z powodu niskiego stężenia hemoglobiny była najczęstszą przyczyną dyskwalifikacji tymczasowej dawców w latach 2004-2007. Dotyczyła ona od 14617 do 34883 przypadków rocznie. Aktualnie zebrane dane z 21 RCKIK, dotyczące lat 2014-2016 potwierdzają utrzymującą się tendencję dużej ilości dyskwalifikacji dawców z powodu niskiego stężenia hemoglobiny. W latach 2014-2016 w RCKiK zarejestrowano łącznie 2 207 243 dawców. Z powodu obniżonego stężenia wartości hemoglobiny w tych latach krwi nie oddało 210 071 dawców co stanowiło 9,5% zarejestrowanych dawców. W grupie dawców zdyskwalifikowanych z powodu niskiego stężenia hemoglobiny, dominowali dawcy wielokrotni w ilości 148 894 co stanowiło 6,7% grupy dawców. Obniżone stężenie hemoglobiny stanowiło w 2015 r. aż 34,5% powodów dyskwalifikacji czasowych.
   Dostrzeżono, że dawcy wielokrotni byli dyskwalifikowani z powodu niskiego stężenia hemoglobiny około dwukrotnie częściej niż dawcy pierwszorazowi. Stosunek dyskwalifikacji dawców wielokrotnych różnił się w poszczególnych RCKiK i zbiorczo dla analizowanego okresu lat 2014-2016 mieścił się w przedziale od 5,9% do 9.0%.
   Uzyskane wyniki, potwierdzają przeprowadzone w innych krajach, a także lokalnie w Polsce, wyniki badań, że długotrwałe oddawanie krwi może wiązać się z obniżeniem zapasów żelaza w organizmie, a w dalszej perspektywie z rozwojem niedokrwistości u krwiodawców.
   Wystąpienie niedokrwistości u dawcy krwi skutkujące czasową dyskwalifikacją dawcy może nie tylko trwale zniechęcić dawcę do oddawania krwi, ale również przyczyniać się do zniechęcania innych potencjalnych kandydatów na dawców krwi do krwiodawstwa. Jednocześnie trzeba zauważyć, że występowanie niedokrwistości jest także jedną z głównych przyczyn dyskwalifikacji dawców pierwszorazowych.
 

   Na utrzymanie grupy stałych, regularnych dawców krwi wpływ ma wiele czynników. Jednym z nich jest dbałość o właściwy stan ich zdrowia, w tym odpowiednie wartości stężenia hemoglobiny, będące wskaźnikiem stanów magazynowych żelaza w organizmie. Wypracowanie zasad ograniczających występowanie obniżenia wartości stężenia hemoglobiny u wielokrotnych honorowych dawców krwi, jest jednym z priorytetów prawidłowego zapewnienia samowystarczalności w krew i jej składniki. Przeprowadzenie oceny zapasów żelaza w grupie wielokrotnych honorowych dawców poprzez oznaczenie stężenia ferrytyny w surowicy, może posłużyć do wypracowania nowych zasad będących podstawą do kwalifikacji dawcy oraz wprowadzenia działań prewencyjnych obejmujących substytucję żelazem.
 

   Podjęcie działań mających wpływ na obniżenie wskaźnika dyskwalifikacji dawców z powodu niedokrwistości powinno być jednym z priorytetów prawidłowej polityki państwa w zakresie pozyskiwania i utrzymania grupy wielokrotnych dawców krwi. Jedną z przyczyn niedokrwistości u dawców krwi, poniżej norm ustalonych w krwiodawstwie może być niedobór żelaza, spowodowany regularnym oddawaniem krwi. Jedna donacja krwi pełnej prowadzi do utraty ok. 230 mg żelaza. Oddawanie krwi pełnej z częstością 4 jednostek rocznie zwiększa u mężczyzny dobowe zapotrzebowanie na żelazo do ok. 2,5 – 3,5 mg, które może być trudne u części dawców do uzupełnienia samą dietą. Uzupełnienie żelaza zapasowego może trwać nawet do 5-6 miesięcy.
 

   Proces narastania niedoboru żelaza w organizmie, niezbędnego pierwiastka do budowy hemoglobiny można podzielić na trzy fazy. Pierwszą fazą jest okres zubożenia zapasów żelaza bez zmiany stężenia żelaza w surowicy. Drugi okres to faza utajonego niedoboru żelaza. Występuje ona, gdy postępuje zubożenie zapasów żelaza przy prawidłowych wartościach stężenia hemoglobiny. Faza trzecia to niedokrwistość syderopeniczna charakteryzująca się spadkiem stężenia hemoglobiny oraz wskaźników czerwonokrwinkowych: średniej objętości erytrocytów (MCV), średniego stężenia hemoglobiny w erytrocytach (MCHC), średniej masy hemoglobiny w erytrocycie (MCH).
 

   Obecnie w rutynowo przeprowadzanych badaniach kwalifikacyjnych u polskich krwiodawców, niedokrwistość z niedoboru żelaza u dawców, diagnozowane jest dopiero w trzeciej fazie jej rozwoju. W związku ze znacznym odsetkiem dawców dyskwalifikowanych z powodu niedokrwistości, wskazanym byłoby przeprowadzenie pilotażowych badań zapasów żelaza w organizmie w grupie wielokrotnych dawców krwi, poprzez oznaczenie stężenia ferrytyny w surowicy. Uzyskane wyniki mogą stać się podstawą do ustalenia i wdrożenia działań zapobiegawczych niedokrwistości z niedoboru żelaza u dawców z uwzględnieniem wczesnej substytucji żelazem lub zmiany dopuszczalnej liczby donacji/lub minimalnych odstępów pomiędzy donacjami.
 

   W kwestii pozyskiwania i utrzymania stałych, regularnych dawców krwi, którzy przyczyniają się do utrzymania stabilnego poziomu zapasów składników krwi przeznaczonych do lecznictwa, regularni dawcy krwi zapewniają większe bezpieczeństwo całego systemu ochrony zdrowia (co jest podstawowym celem programu), ze względu na fakt, iż decyzja o oddawaniu krwi jest świadoma i nie wynika z chwilowego impulsu. Grupa tych dawców ma regularnie wykonywane badania, zatem pobrana od nich krew stanowi potencjalnie mniejsze zagrożenie. Dawcy wielokrotni charakteryzują się mniejszą częstością zgłaszanych zachorowań ryzykownych. Natomiast niepokojącym spostrzeżeniem jest występowanie w grupie wielokrotnych dawców krwi częstej dyskwalifikacji z powodu niedokrwistości. Z przeprowadzonych do tej pory badań wynika, że długotrwałe oddawanie krwi może (ale nie musi) skutkować obniżeniem stężenia hemoglobiny u dawców z powodu zubożenia rezerw żelaza w organizmie. Poza aspektem zdrowotnym istotne znaczenie ma w tej sytuacji utrata znaczącej liczby krwiodawców spowodowana dyskwalifikacją, a w następstwie zmniejszenie ilości pobieranej krwi. Czasowa dyskwalifikacja dawcy z powodu niedokrwistości może nie tylko na trwale zniechęcić dawcę do oddawania krwi, ale również przyczyniać się do zniechęcania innych potencjalnych kandydatów na dawców krwi do oddawania krwi.
 

   Obserwowanym problemem mającym wpływ na pozyskiwanie donacji krwi i jej składników jest dyskwalifikacja dawców z powodu niedokrwistości z niedoboru żelaza diagnozowana podczas oznaczania wartości hemoglobiny. Wczesną fazą poprzedzającą wystąpienie niedokrwistości z niedoboru żelaza przy prawidłowych wartościach hemoglobiny i żelaza jest obniżenie stężenia ferrytyny – wczesnego markera prognozującego możliwość wystąpienia niedokrwistości. Przeprowadzenie badania pilotażowego oceny stanu zapasów żelaza u dawców krwi w Polsce, poprzez oznaczanie stężenia ferrytyny w surowicy wielokrotnych dawców krwi, może przyczynić się do wypracowania standardów, przeciwdziałających temu problemowi.
 

   Niektóre kraje na świecie wprowadziły oznaczanie ferrytyny u krwiodawców. Wśród nich:
1) Francja: stężenie ferrytyny oznaczane jest przy pierwszej donacji przy erytroferezie i do kwalifikacji dawcy do donacji powinno przekraczać 20 ng/ml.
2) Dania: powołano ośrodek „Centre for Donor Hemoglobin and Iron” w regionie Kopenhagi – który zapewnia najbardziej kompleksowe podejście do problemu. Oznaczanie ferrytyny w próbce krwi pobranej na badanie wirusologiczne:- u dawców pierwszorazowych, a następnie przy co dziesiątej donacji oraz, gdy stężenie hemoglobiny w poprzednich badaniach przy donacji było niskie lub wysokie.
3) Czechy: u wszystkich dawców pierwszorazowych i u dawców wielokrotnych w przypadku nieoczekiwanego zmniejszenia się stężenia hemoglobiny, a także u kobiet po porodzie i dawców poddanych podwójnej erytroaferezie.
4) Włochy: oznaczanie ferrytyny regulują przepisy prawne; raz w roku wykonywane są rutynowe oznaczenia u regularnych dawców krwi.
5) Szwajcaria: ośrodek „Blood Transfusion Center” Szwajcarskiego Czerwonego Krzyża w Bazylei przeprowadza się rutynowo oznaczanie ferrytyny przy każdej donacji.
 

   W 14 na 26 krajów WE, stosuje się w różnym zakresie doustną suplementację żelazem w celu zapobiegania wystąpieniu niedokrwistości u dawców. Zasady suplementacji są zróżnicowane w zależności od kraju.
   W Polsce badania skuteczności zapobiegawczego podawania preparatu żelaza u wielokrotnych dawców krwi przeprowadziło w roku 2000 Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wrocławiu w grupie 135 dawców. Wyniki wskazują na skuteczność preparatów żelaza dwuwartościowego w profilaktyce niedoboru żelaza u wielokrotnych regularnych krwiodawców. Do tej pory w skali całego kraju nie przeprowadzono szczegółowych badań częstości występowania wśród dawców krwi obniżonych wartości stężenia ferrytyny, jako wczesnego wskaźnika wystąpienia niedokrwistości z niedoboru żelaza, wobec czego nie jest znana skala tego zjawiska. Badania wykonane w ramach niniejszego programu przyczynią się do wypracowania polskiej koncepcji działań w omawianym zakresie.
 

   Obserwowanie wysokiego wskaźnika dyskwalifikacji dawców z powodu obniżonego stężenia hemoglobiny wskazuje na potrzebę przeprowadzenia pilotażowych badań u wielokrotnych dawców krwi oceniających ich zapasy żelaza w organizmie w celu wypracowania zasad zapobiegania możliwym następstwom zubożenia ustrojowych zasobów niedoboru tego pierwiastka. Potrzeba oceny stanów magazynowych żelaza w organizmie dawców wielokrotnych wynika nie tylko z polskich obserwacji wskazujących na znaczny odsetek dyskwalifikacji z powodu obniżenia stężenia hemoglobiny w tej grupie dawców. Przywołane przepisy zwracają uwagę, że w sytuacji gdy, liczba donacji u mężczyzn wynosi maksymalnie 6 razy w roku, kobiet 4 razy w roku (z zachowaniem minimalnego 2 miesięcznego okresu przerwy pomiędzy donacjami) to poza rutynowym oznaczeniem wartości hemoglobiny i hematokrytu, wskazane jest również monitorowanie deficytu zapasów żelaza, nawyków żywieniowych itp.
 

   W kwestii badania stężenia ferrytyny, sprawne funkcjonowanie publicznej służby krwi zależy od dobrej współpracy z dawcami krwi. Pozyskiwane krwi od dawców, w żaden sposób nie powinno wywoływać negatywnych skutków w organizmie dawcy. Zaangażowanie i współpraca RCKiK, NCK, IHiT w zakresie promowania krwiodawstwa może wymagać poruszania zagadnienia nawyków żywieniowych w grupie wielokrotnych dawców krwi, mających na celu powstanie większej świadomości w tej grupie dawców. Opracowanie programu zapobiegania niedoborom żelaza u dawców będzie wymagało współpracy wielu ekspertów z dziedziny transfuzjologii klinicznej, hematologii, jednostek organizacyjnych publicznej służby krwi, w celu ewentualnego wypracowania algorytmu (zasad) suplementacji żelazem dawców krwi.
 

   Realizacja programu, będzie służyła poprawie bezpieczeństwa w zakresie stosowania krwi i jej składników, a także wzmocnieniu monitorowania gospodarki krwią w podmiotach leczniczych, jak również przyczyni się do zwiększenia świadomości społeczeństwa w zakresie krwiodawstwa. Realizacja będzie również służyła utrzymaniu grupy regularnych, stałych dawców krwi oraz wpłynie na gospodarkę krwią poprzez wprowadzenie działań prewencyjnych zapobiegających możliwościom wystąpienia dyskwalifikacji dawców z powodu obniżonych wartości stężenia hemoglobiny. Ponadto, pozwoli przeciwdziałać ewentualnym przyczynom stanu niedoboru żelaza u dawców ze wszystkimi konsekwencjami zdrowotnymi, w tym niedokrwistością. W przyszłości może być rozszerzona na dawców pierwszorazowych, co mogłoby zachęcić ich do regularnego oddawania krwi i w ten sposób mogłaby wzrosnąć liczba dawców regularnych. Konsekwencją przeprowadzenia tego projektu jest w dalszej perspektywie wpłynięcie na zwiększenie bezpieczeństwa krwi i jej składników poprzez utrzymanie dawstwa od dawców wielokrotnych, regularnych.
 

Nowatorstwo zaproponowanych rozwiązań

   Zaproponowane rozwiązania rutynowo do tej pory nie stosowane, pozwolą na oddziaływanie w sposób kompleksowy na podmioty zaangażowane w pobieranie i przetaczanie krwi i jej składników, a także osób funkcjonujących w bliższym i dalszym otoczeniu CKiK. Ponadto badanie pilotażowe stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych dawców krwi, stanowić będzie podstawę do weryfikacji dotychczasowych kryteriów kwalifikacji dawców do oddania krwi, szczególnie pod kątem ilości dopuszczalnych donacji, odstępów między donacjami oraz ewentualnie pozwoli wypracować mechanizmy przeciwdziałające wystąpieniu niedokrwistości w grupie wielokrotnych dawców krwi. W przyszłości może także pozwolić na wypracowanie mechanizmów obejmujących dawców pierwszorazowych z objawami niedokrwistości.
 

Możliwość ponownego wykorzystania programu w przyszłości lub kontynuowania jego realizacji przez inne jednostki

   Natomiast w zakresie pilotażu badań stężenia ferrytyny u wielokrotnych dawców krwi, należy pamiętać, że brak monitorowania sideropenii u dawców może doprowadzić do zmniejszenia ilości dawców z powodu dyskwalifikacji w konsekwencji niedoboru żelaza.
 

   Oczywiście niedokrwistość jeśli występuje u osoby oddającej krew, nie w każdym przypadku musi być spowodowana niedoborem żelaza, jednak taką możliwość należy brać pod uwagę. Dlatego badania pilotażowe wraz z ewaluacją, wykonane w latach 2018-2019, powinny posłużyć do nakreślenia nowych działań po 2019 roku, w tym do ewentualnego wypracowania algorytmu suplementacji żelazem dawców krwi.
 

   W ramach celu szczegółowego pn. „Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi” planuje się ogólnopolski pilotaż oceny stanu zapasów żelaza u dawców jako wskaźnika służącego do monitorowania stanu zdrowia dawcy, poprzez oznaczanie stężenia ferrytyny w surowicy wielokrotnych dawców krwi. Realizacja pilotażu pozwoli na:
1) ocenę częstości występowania obniżonego stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych dawców krwi, u których nie wystąpiły jeszcze objawy niedokrwistości i którzy w związku z tym są kwalifikowani do oddania krwi i jej składników;
2) ocenę przydatności oznaczenia ferrytyny u wielokrotnych dawców krwi jako wczesnego markera wykrycia obniżenia zapasów żelaza w ustroju, w celu zapobiegania możliwości wystąpienia niedokrwistości z niedoboru żelaza w tej grupie dawców.
 

   W ramach programu przeprowadzone będą badania pilotażowe oznaczenia stężenia ferrytyny w grupie 10 500 wielokrotnych dawców krwi (po 500 badań w 21 RCKiK). Badaniem zostaną objęci dawcy, u których wartości stężenia hemoglobiny pozwalają zakwalifikować dawcę do oddania krwi i jej składników. Badani będą dawcy, którzy oddali co najmniej: 3 donacje krwi pełnej w przypadku mężczyzn oraz co najmniej 2 donacje krwi pełnej w przypadku kobiet, w ciągu ostatnich 12 miesięcy oraz w okresie między 12 a 24 miesiącem oddali co najmniej 1 donację krwi pełnej. Zostanie opracowana specjalna ankieta, w której gromadzone będą wszystkie istotne dane dotyczące dawcy, w tym uwzględniające nawyki żywieniowe. Sposób gromadzenia danych zostanie opracowany przed rozpoczęciem pilotażu, aby umożliwić opracowanie statystyczne. Badania pilotażowe poszerzone będą o dodatkowe informacje zebrane od dawcy w formie ankiety dotyczące sposobu odżywania, suplementacji żelazem i samopoczucia dawcy podczas suplementacji. Niezbędne dane wykorzystywane w analizie (dla donacji w której będzie wykonywane oznaczenie stężenia ferrytyny) to m.in.: numery donacji, daty donacji, data pobrania próbki do badań, wiek dawcy, płeć dawcy, stężenie hemoglobiny, liczba erytrocytów, wartość hematokrytu, MCV, MCH, MCHC, RDW, stężenie ferrytyny.
 

   Ponadto będzie zbierana informacja o:
1) stężeniu hemoglobiny w donacji poprzedzającej oznaczenie ferrytyny;
2) dacie donacji poprzedzającej oznaczenie ferrytyny;
3) liczbie donacji w okresie 12 miesięcy (licząc donację towarzyszącą oznaczeniu ferrytyny jako ?0?);
4) liczbie donacji w okresie 24 miesięcy (licząc donację towarzyszącą oznaczeniu ferrytyny jako ?0?);
5) sposobie odżywania się dawcy ze zwróceniem uwagi na dietę bogatą w produkty zawierające żelazo, suplementację preparatami zawierającymi żelazo, wegetarianizm, weganizm;
6) ewentualnych objawach wynikających z niedoboru żelaza.
 

   W oparciu o wykonane badania i zebrane dane zostanie stworzone opracowanie statystyczne i analiza tych danych. Opracowanie będzie obejmowało ustalenie:
1) przedziału wiekowego najliczniejszej grupy dawców wśród dawców objętych badaniem pilotażowym w podziale na płeć,
2) liczby dawców mężczyzn, którzy w ciągu ostatnich 12 miesięcy oddali krew w liczbie: 4, 5, 6 donacji krwi pełnej oraz wskaźnik procentowy,
3) liczby dawców kobiet, które w ciągu 12 miesięcy oddały krew w liczbie: 3, 4 donacje krwi pełnej oraz wskaźnik procentowy,
4) liczby dawców mężczyzn, którzy w okresie powyżej 12 miesięcy do 24 miesięcy oddali krew w liczbie : 1, 2, 3, 4, 5, 6 donacji krwi pełnej,
5) liczby dawców kobiet, które w okresie powyżej 12 miesięcy do 24 miesięcy oddały krew w liczbie: 1, 2, 3, 4 donacji krwi pełnej,
6) w grupie dawców z prawidłowym stężeniem ferrytyny, odsetka dawców ogólnie i w podziale na płeć, którzy w okresie ostatnich 12 miesięcy stosowali substytucję preparatami żelaza,
7) w grupie dawców z obniżonym stężeniem ferrytyny, odsetka dawców ogólnie i w podziale na płeć, którzy w okresie ostatnich 12 miesięcy stosowali substytucję preparatami żelaza,
8) w grupie dawców z prawidłowym stężeniem ferrytyny, odsetka dawców ogólnie i w podziale na płeć, którzy w okresie ostatnich 12 miesięcy stosowali dietę bogatą w produkty zawierające żelazo,
9) w grupie dawców z obniżonym stężeniem ferrytyny, odsetka dawców ogólnie i w podziale na płeć, którzy w okresie ostatnich 12 miesięcy stosowali dietę bogatą w produkty zawierające żelazo,
10) w grupie dawców z prawidłowym stężeniem ferrytyny, odsetka dawców ogólnie i w podziale na płeć, którzy w okresie ostatnich 12 miesięcy stosowali dietę wegetariańską,
11) w grupie dawców z obniżonym stężeniem ferrytyny, odsetka dawców ogólnie i w podziale na płeć, którzy w okresie ostatnich 12 miesięcy stosowali dietę wegetariańską,
12) liczby i odsetka grupy dawców z prawidłową wartością referencyjną stężenia ferrytyny, i stężeniem hemoglobiny pozwalającym na zakwalifikowanie dawcy do oddania krwi.
13) ilości i odsetka grupy dawców z nieprawidłową wartością referencyjną stężenia ferrytyny ogólnie i w podziale na płeć, przy stężeniu hemoglobiny pozwalającym na zakwalifikowanie dawcy do oddania krwi.
14) w grupie dawców z nieprawidłowymi wartościami referencyjnymi stężenia ferrytyny ilości i odsetka dawców z obniżonym i podwyższonym stężeniem ferrytyny, ogólnie i w podziale na płeć.
15) dla poszczególnych 21 RCKiK w grupach dawców objętych pilotażem, wskaźników obniżonych wartości ferrytyny przy prawidłowych wartościach hemoglobiny ogólnie i w podziale na płeć i wiek.
16) w grupie dawców z obniżonymi wartościami referencyjnymi stężenia ferrytyny ilości i odsetka dawców ze stężeniem hemoglobiny:
a) w grupie kobiet
– w przedziale 12,5-13,5 g/dl
– w przedziale powyżej 13,5 g/dl
b) w grupie mężczyzn
– w przedziale 13,5-14,5 g/dl
– w przedziale powyżej 14,5 g/dl
17) w grupie dawców z obniżonymi wartościami referencyjnymi stężenia ferrytyny ilości i odsetka dawców z prawidłowymi i nieprawidłowymi tj. obniżonymi wskaźnikami czerwonokrwinkowymi MCV, MCHC, MCH
18) w grupie dawców z obniżonymi wartościami referencyjnymi stężenia ferrytyny ilości i odsetka dawców z nieprawidłowymi tj. podwyższonymi wartościami wskaźnika RDW.
19) w grupie mężczyzn ze stężeniem hemoglobiny w przedziale 13,5-14,5g/dl , liczby i odsetka dawców u których nastąpiło:
a) obniżenie hemoglobiny pomiędzy aktualną donacją a badaniem poprzedzającym o wartość od 0 do 1 g/dl.
b) obniżenie hemoglobiny pomiędzy aktualną donacją a badaniem poprzedzającym o wartość powyżej 1 g/dl.
20) w grupie kobiet z obniżonymi wartościami referencyjnymi stężenia ferrytyny oraz ze stężeniem hemoglobiny w przedziale 12,5-13,5g/dl liczby i odsetka dawców u których :
a) obniżenie hemoglobiny pomiędzy aktualną donacją a badaniem poprzedzającym o wartość od 0 do 1 g/dl.
b) obniżenie hemoglobiny pomiędzy aktualną donacją a badaniem poprzedzającym o wartość powyżej 1 g/dl.
 

   Pilotażowe badania stanu zapasów żelaza, poprzez oznaczanie stężenia ferrytyny, pozwolą ocenić ewentualną skalę problemu oraz w sytuacji tego wymagającej przyczynią się do podjęcia na szczeblu ogólnokrajowym ujednoliconych działań prewencyjnych, ukierunkowanych na zapobieganie obniżeniu zapasów żelaza w grupie wielokrotnych dawców krwi, głównej przyczyny występowania niedokrwistości. Na podstawie uzyskanych wyników zostanie określona grupa dawców najbardziej narażona na ryzyko wystąpienia sideropenii (spadek stężenia żelaza w surowicy krwi poniżej ustalonych norm) i niedokrwistości. Pozwoli to na opracowanie wstępnego zalecanego algorytmu postępowania w odniesieniu do zapobiegania sideropenii u dawców. Zgromadzony materiał może posłużyć do wypracowania ewentualnych zaleceń dotyczących wczesnej substytucji żelazem lub zmiany dopuszczalnej liczby donacji i/lub minimalnych odstępów pomiędzy donacjami, co może mieć wpływ na utrzymanie grupy stałych, regularnych dawców krwi, a co za tym idzie odpowiedniego zabezpieczenia potrzeb lecznictwa w składniki krwi.
 

   Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi
 

2018 r.
1) przeprowadzenie konkursu na wybór realizatorów zadania ? „Pilotaż badań oznaczenia stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi”,
2) przeprowadzenie 10 500 badań stanu zapasów żelaza w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi poprzez oznaczenie stężenia ferrytyny w surowicy.
 

2019 r.
ewaluacja pilotażu badań oznaczenia stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi,
 

   Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi
1) liczba wykonanych badań stężenia ferrytyny.
2) liczba dawców wielokrotnych, u których wykryto obniżone stężenie ferrytyny, a u których nie wystąpiły jeszcze objawy niedokrwistości, w związku z czym są kwalifikowani do oddania krwi.

Koszty
 

2017 – Przeprowadzenie konkursu ofert na realizację „Kandydata na dawcę” ? unieważnienie konkursu – 0 zł;
 
2018 – Przeprowadzenie konkursu w zakresie wyboru realizatorów na wykonanie badań stanu zapasów żelaza, poprzez oznaczenie stężenia ferrytyny, w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi – 0 zł, przeprowadzenie przedmiotowych badań: 420 000 zł (wydatki bieżące);
 
2019 – Przeprowadzenie ewaluacji zadania pn. „Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi” – 85 000 zł (wydatki bieżące);
 

   Zadanie „Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi” będzie realizowane przez jedno z RCKiK, którego zadaniem będzie:
1) Zawarcie umów z pozostałymi RCKiK w celu pozyskania próbek do badań stężenia ferrytyny. Każda umowa będzie obejmowała zwrot kosztów obsługi dawcy, pobrania próbek krwi, ich przechowywania oraz przygotowania do wysyłki.
2) Odbiór próbek krwi do badań zarówno od własnych dawców, jak również z pozostałych Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.
3) Pozyskanie z każdego Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa po 500 próbek krwi do badań stężenia ferrytyny (w tym 500 próbek od własnych dawców).
4) Wykonanie badań oznaczenia stężenia ferrytyny z pozyskanych próbek.
5) Pozyskanie danych, ewaluacja i opracowanie statystyczne wyników badań.
 

   Wynagrodzenie realizatora zadania „Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi” obejmuje:
1) koszty zakwalifikowania dawcy do pilotażu,
2) koszty przygotowania dokumentacji wraz z ankietą obejmującą zebranie informacji od dawcy,
3) pobranie i przygotowanie próbek do badania,
4) przechowywanie próbek,
5) transport próbek,
6) koszt wykonania badania stężenia ferrytyny,
7) zebranie i opracowanie statystyczne wyników badań.
 

   Które Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa przeprowadzi pilotażowe badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi?
 

25.05.2018 – Lista ofert spełniających warunki formalne
 

   Komisja Konkursowa, powołana do rozpatrzenia ofert konkursowych na wybór realizatora programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020”, zadania pn. „Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi”, na podstawie § 7 ust. 3 pkt 6, Regulaminu pracy Komisji Konkursowej, stanowiącego załącznik nr 2 do zarządzenia Ministra z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie prowadzenia prac nad opracowaniem i realizacją programów polityki zdrowotnej (Dz. Urz. MZ poz. 84 z późn. zm.), zawiadamia, że w przedmiotowym postępowaniu konkursowym wpłynęła jedna oferta, w terminie, o którym mowa w ogłoszeniu, tj. do 24 maja 2018 roku.
 

   Po dokonaniu rozpatrzenia oferty, zawiadamia się, jak niżej:
a) Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, 60-354 Poznań, ul. Marcelińska 44;
 

13 czerwca 2018 – Wybór realizatora
 

   Ogłoszenie o wyborze realizatora programu polityki zdrowotnej pn.: „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020” w zakresie zadania „Przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi? w ramach celu szczegółowego pn. „Zwiększenie bezpieczeństwa pobieranej krwi poprzez przeprowadzenie pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi” oraz podział środków finansowych, zarezerwowanych na ww. zadanie. Zgodnie z § 8 Zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie prowadzenia prac nad opracowaniem i realizacją programów polityki zdrowotnej (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 84, z późn. zm.), Decyzją Komisji Konkursowej zaakceptowaną przez Ministra Zdrowia, do realizacji programu „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020 w zakresie zadania dotyczącego „Przeprowadzenia pilotażowego badania stężenia ferrytyny w grupie wielokrotnych honorowych dawców krwi”, wybrano następującego oferenta i przyznano środki finansowe w wysokości:
 

Lp. / Nazwa jednostki / Kwota przyznana (w zł)
1. Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu, ul. Marcelińska 44, 60-354 Poznań
2018 – 409 500,00 zł
2019 – 80 000,00 zł
RAZEM – 489 500,00 zł

Źródło: Program zdrowotny „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2015-2020”.

Wystąpienie Rzecznika Praw Pacjenta do Ministra Infrastruktury w sprawie ulg „PKP”

Rzecznik Praw Pacjenta zauważa problem niedoborów krwi w regionalnych centrach krwiodawstwa na terenie całego kraju. W celu wsparcia dobrowolnego krwiodawstwa Bartłomiej Chmielowiec, wystąpił do Ministra Infrastruktury w sprawie przyznania ulg kolejowych Zasłużonym Honorowym Dawcom Krwi. Rzecznik proponuje podjęcie prac nad nowelizacją ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego i włączenia Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi do grona osób, którym przysługuje prawo do przejazdu koleją w klasie 2 z ulgą na poziomie minimum 39% podstawowej ceny biletu.

   W dniu 14 czerwca 2018 roku przypada 150 rocznica urodzin austriackiego lekarza Karla Landsteinera, a także obchodzimy Światowy Dzień Krwiodawstwa ustanowiony w tym właśnie dniu w dowód uznania dla naukowego dorobku Austriaka, który za odkrycie trzech grup krwi otrzymał w 1930 roku Pokojową Nagrodę Nobla.
 

   Idea krwiodawstwa – „Bądź tam dla kogoś innego. Oddaj krew. Podziel się życiem”
 

Idea honorowego krwiodawstwa jest jedną z najpiękniejszych form dzielenia się tym, co najwartościowsze dla każdego człowieka – cząstką swojego życia. Nieprzecenioną rolę krwiodawstwa podkreśla Organizacja Narodów Zjednoczonych, Światowa Organizacja Zdrowia , a także nasz wielki rodak Papież Jan Paweł II, który w swoim orędziu z 1994 roku tak pisał : „Oddanie własnej krwi , dobrowolnie i bezinteresownie, to gest wysokiej wartości moralnej i obywatelskiej . To dar życia. Niech dawcy krwi , którym należy się wdzięczność wszystkich , będą coraz liczniejsi we wszystkich krajach świata”. Tegoroczny Światowy Dzień Krwiodawstwa obchodzony jest pod hasłem ?Bądź tam dla kogoś innego. Oddaj krew. Podziel się życiem”.
 

Obowiązek wspierania dobrowolnego krwiodawstwa i stan faktyczny
 

   Prawodawstwo podkreśla dobrowolność nieodpłatność idei honorowego krwiodawstwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 1 997 r. Nr 1 06, poz. 681, z późn. zm.) krwiodawstwo jest oparte na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi.
 

   Jednocześnie, zgodnie z dyrektywą 2002/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r., ustanawiającą normy jakości i bezpiecznego pobierania, testowania, przetwarzania, przechowywania i dystrybucji krwi ludzkiej i składników krwi (Dziennik Urzędowy L 033 , 08/02/2003 P. 0030 – 0040): „Państwa Członkowskie powinny podejmować środki wspomagające samowystarczalność Wspólnoty pod względem zaopatrzenia w ludzką krew lub części składowe krwi i propagujące dobrowolne nieodpłatne oddawanie krwi i jej składników”. Zapotrzebowanie na nią jest bowiem stałe, wymagające nieustannego uzupełniania w poszczególnych województwach. Z danych na dzień 8 czerwca br. (https://krew.info/zapasy/ – dane z godziny 14.20 w dniu 8 czerwca) dotyczących zaopatrzenia w krew według podziału na 8 grup w 21 regionalnych centrach krwiodawstwa wynika, że:
 

1. w żadnej ze 168 grup nie stwierdzono nadmiaru krwi,
2. w 57 przypadkach stan zaopatrzenia określono jako optymalny,
3. w 59 przypadkach stan zaopatrzenia określono jako średni,
4. w aż 52 przypadkach stan zaopatrzenia określono jako „krew pilnie potrzebna”.
 

   Wskazać więc należy, że jedynie w ok. 30% stan zapasów krwi był optymalny, zaś w ok. 70% utrzymywał się na poziomie średnim lub pilnie potrzebnym. Jedynie w sześciu spośród dwudziestu jeden centrów, tj. w Katowicach, Krakowie, Olsztynie, Szczecinie, Wałbrzychu i Wrocławiu dominował stan zaopatrzenia na poziomie optymalnym. W jedenastu centrach przeważającym był stan średni, zaś w aż czterech w przeważającej liczbie grup, krew była pilnie potrzebna.
 

Działania na rzecz popularyzacji honorowego krwiodawstwa
 

   Od 2016 roku realizowana jest akcja „Każda kropla jest cenna” jako element programu polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia „Zapewnienie samowystarczalności RP w krew i jej składniki na lata 2015-2020”, w zakresie zadania pod nazwą „Promocja i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa” . Dawca krwi i jej składników za odbyte donacje będzie mógł otrzymać drobny upominek lub punkty, które finalnie będą mogły zostać zamienione na nagrody rzeczowe. Jako Rzecznik Praw Pacjenta przyjmuję tę inicjatywę z dużym zadowoleniem. Stoję jednocześnie na stanowisku, że wobec przedstawionych powyżej, niewystarczających zasobów krwi w poszczególnych regionach Polski, należałoby podjąć szersze działania mające zachęcić do oddawania krwi. Dlatego też działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (Dz. U. z 2017 r. poz. 1318 ze zm.), zwracam się do Pana Ministra o rozważenie możliwości podjęcia prac nad nowelizacją ustawy z dnia 20 czerwca 1992 roku o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego i włączenia Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi (15 litrów oddanej krwi w przypadku kobiet, 18 litrów w przypadku mężczyzn) do grona osób którym przysługuje prawo do przejazdów komunikacją kolejową w klasie 2. z ulgą na poziomie co najmniej 39% podstawowej ceny biletu.
 

   Dobrowolność i nieodpłatność honorowego krwiodawstwa nie wyklucza możliwości uzyskiwania różnorakich przywilejów i ulg przez osoby oddające krew systematycznie i przez wiele lat. Śledząc dyskusje na forach i grupach społecznościowych poświęconych honorowemu krwiodawstwu, daje się zauważyć jednoznaczną tendencję, że zdecydowana większość osób deklaruje oddawanie krwi w pierwszej kolejności mając na względzie szlachetność tej idei. Jest to postawa wymagająca największego uznania. Jednakże wzmocnienie tych szlachetnych pobudek, możliwością uzyskania proponowanej przeze mnie ulgi w przejazdach koleją, bez wątpienia mogłoby przyczynić się do wzrostu liczby osób zainteresowanych oddawaniem krwi. Szanując decyzję każdego z krwiodawców o choćby jednorazowym oddaniu krwi, proponuję jednakże , aby przyznaniem ulg kolejowych objąć Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi. Sprawi to, że ewentualne uzyskanie stosownych uprawnień będzie wymagać systematycznego oddawania krwi. Wskazać jednocześnie należy, że do początku lat 90 – tych ubiegłego stulecia istniał „Bilet bezpłatny bezterminowy, klasa dowolna , na przejazd w obrębie wszystkich dokp dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi PKP I stopnia”.
 

   Uznając aktualność maksymy, że człowiek jest wielki nie przez to, co posiada, lecz przez to, kim jest i nie przez to, co ma, lecz przez to, czym dzieli się z innymi, wyrażam nadzieję, że przedstawiony przeze mnie powyżej postulat spotka się z pozytywnym odbiorem Pana Ministra. Krew jest bowiem darem bezcennym, a każdy z nas może w każdej chwili stać się zarówno jej dawcą, jak i biorcą. Będę zobowiązany za poinformowanie mnie o podjętych decyzjach.
 

RZECZNIK PRAW PACJENTA
Bartłomiej Chmielowiec
 

Do wiadomości:
1. Pan Profesor Łukasz Szumowski, Minister Zdrowia, ul. Miodowa 15, OO-952 Warszawa;
2. Pan Stanisław Kracik, Prezes Zarządu Polskiego Czerwonego Krzyża, ul. Mokotowska 14, 00-561 Warszawa.

Pobierz Wystąpienie Rzecznika Praw Pacjenta do Ministra Infrastruktury w sprawie ulg „PKP”

Czerwona Nitka 30 sekund

Spot w ramach kampanii Twoja krew, moje życie

Opublikowany przez krwiodawcy.org na 15 czerwca 2016

... zobacz inne spoty ...
Film edukacyjny NCK

Widzieliście film edukacyjny Narodowe Centrum Krwi. 5-minutowy spot propaguje honorowe krwiodawstwo. Jak Wam się podoba? Film stworzony został w ramach kampanii Twoja krew, moje życie Obejrzyj i PODAJ DALEJ! #czerwonanitka https://www.facebook.com/krwiodawcy/videos/1164644343556434/

Opublikowany przez krwiodawcy.org na 10 lipca 2016

... zobacz inne spoty ...
Kto to jest bohater?

Opublikowany przez krwiodawcy.org na 29 września 2016

... zobacz inne spoty ...

Zgoda na Życie

Zgoda na Życie

Statystyki 2016