fbpx

Interpretacja przepisów wprowadzających nowe przywileje dla dawców w okresie epidemii

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami części środowiska honorowych dawców krwi przedstawiamy Państwu interpretację przepisów dokonaną przez Narodowe Centrum Krwi:

W dniu 25 tycznia 2021 r. opublikowana została ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, nadającą dodatkowe uprawnienia m.in. Honorowym Dawcom Krwi i jej składników.

W przedmiotowej ustawie zawarte są zapisy, że w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19 (zatem nie tylko po chorobie COVID-19) przysługują:

  • zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od czynności służbowych w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki oraz w dniu następnym,
  • ulga w wysokości 33% na przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego (przysługuje honorowemu dawcy krwi, który oddał co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19).

Uprawnienie, przysługuje przez 6 miesięcy od dnia wystawienia zaświadczenia przez centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa.

Uprawnienie do korzystania z ulgi na przejazdy przysługuje także przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy także w przypadku oddania co najmniej 3 donacji krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Warunkiem skorzystania z ulgi jest wydane zaświadczenie potwierdzające oddanie co najmniej 3 donacji krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, tj. od 14.03.2020 r. (dzień głoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego).

Z powyższego wynika zatem, że uprawnienia nie zostały ograniczone jedynie do honorowych dawców krwi, po przebytej chorobie COVID-19, ale przysługują wszystkim honorowym dawcom krwi spełniającym wyżej określone warunki.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

 

 

PYTANIA DODATKOWE:

Od kiedy liczyć donacje, które pozwalają na uzyskanie dodatkowych przywilejów w czasie trwania zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii?
– Stan zagrożenia epidemicznego od 14 marca 2020 do 19 marca 2020: https://dziennikustaw.gov.pl/D2020000043301.pdf
– Stan epidemii od 20 marca 2020 roku do chwili obecnej: https://dziennikustaw.gov.pl/D2020000049101.pdf
Oznacza to, że od 14 marca 2020 liczymy donacje do nowych uprawnień.

Czy ulga w wysokości 33% na przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego dotyczy również komunikacji miejskiej?

Zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, która to reguluje uprawnienia do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego w regularnych przewozach osób, wykonywanych przez uprawnionych przewoźników kolejowych i autobusowych przepisów ustawy nie stosuje się do komunikacji miejskiej.

58 komentarzy

  • Ksander

    Po cichu liczyłem że potanieją mi koszty dojazdu do pracy. Niestety w Kolejach Śląskich zniżka jest tylko na bilety jednorazowe. Trudno .. następna donacja możliwa za 31 dni . Pozdrawiam z Zawiercia.

  • dembian

    Witam jeśli oddałem w 2020 krew więcej niż 3 razy, oraz jestem ozdrowiencem ale nie oddałem osocza i nie mam tytułu zhk to mogę skorzystać z 33% ulgi jeśli nie to co muszę zrobić?

  • ZHDK

    „Czy mogę rozbić dni wolne na piątek i poniedziałek, bo w sobotę i niedzielę nie pracuję?

    Nie, nie ma możliwości rozbijania dni wolnych. Przysługuje dzień wolny w dniu oddania i następnym.”

    Otóż sprawa wcale nie jest taka oczywista.
    W dodatku do „Dziennika Gazeta Prawna” 11 lutego 2021 nr 28 (5436) – opublikowany został tekst Katarzyna Wilczyk – radcy prawnego, pt. Czy dodatkowy czas wolny
    za oddanie krwi może przepaść, w którym pani mecenas wskazuje także na całkiem możliwą taką interpretację, która pozwalałby wykorzystać piątek i poniedziałek.
    Niestety ze względu na prawa autorskie nie można tutaj wkleić całej opinii, zasadza się ona jednak głównie na konkluzji, że wprowadzone uprawnienie do 2 dni wolnego nie ma charakteru zapewnienia czasu na regenerację po oddaniu krwi, lecz jest formą benefitu/zachęty. Inne ujęcie by się „nie kleiło” – skoro bowiem miałoby być czasem na rekonwalescencję, to z jakiego niby powodu miałoby być wprowadzone tylko na czas epidemii? Jeżeli zaś jest to zachęta, to zmniejszenie uprawnień pracownikowi, który akurat w czwartek oddał krew a sobotę miał wolną – byłoby nierównym traktowaniem, a to jest zabronione.

    Autorka wskazuje też na wyrok TK z 2 października 2012 r. (sygn. K 27/11). „Trybunał uznał w nim za niezgodny z konstytucją art. 130 par. 21 kodeksu pracy, który stanowił, że jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy. Przepis ten został wprowadzony w związku z dodaniem święta Trzech Króli do dni ustawowo wolnych od pracy. Trybunał wskazał jednak, że w efekcie zastosowania tego przepisu pracownicy, dla których dzień tygodnia, w którym wystąpiło święto, jest dniem wolnym od pracy wynikającym z zachowania zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, nie otrzymają dodatkowego jednego dnia wolnego, podczas gdy pozostali zatrudnieni u tego samego pracodawcy, w tym samym systemie pracy, a nawet na tym samym stanowisku, dla których ten dzień był dniem pracy, będą do takiego dodatkowego dnia wolnego za święto uprawnieni”. Dlatego od tego czasu mamy zawsze dodatkowe dni wolne, gdy święto przypada w sobotę. Pani mecenas przez analogię odnosi się do uprawnienia do 2 dni dla HDK stawiając tezę, że doszłoby do nierównego traktowania.

      • ZHDK

        Są różne.
        W tym tekście prawo.pl też jest opinia pokrywająca się z opinią mec. Wilczyk:
        „Mec. Szkurłat jest jednak przeciwny nowelizowaniu przepisu. ? Wydaje mi się, że jesteśmy w stanie wyinterpretować go w drodze wykładni celowościowej, która powinna zyskać prymat nad wykładnią językową. Tym bardziej, że zamierzeniem ustawodawcy było nagrodzenie krwiodawców w trudnym czasie epidemii. I choć jestem przeciwny różnego rodzaju wytycznym, to w tym przypadku takie wytyczne wydane przez Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii ukształtowałyby praktykę pracodawców ? uważa mec. Adam Szkurłat”. – Czyli ratunkiem tutaj byłby cel = zachęta. Wtedy piątek i poniedziałek usuwa zarzut nierównego traktowania.

        No mamy niechlujne prawo, to potem są takie problemy – co zrobić.

        Jest jeszcze jedna wskazówka – w prawie pracy obowiązuje zasada korzystności: Ze względu na to, że pracownik jest stroną z definicji słabszą, wszelkie wątpliwości interpretować należy na korzyść pracownika.

        • krwiodawca

          Jest też druga ważna rzecz, że taka interpretacja przepisów musiałby zostać zaakceptowana przez Ministerstwo Zdrowia. Inaczej każdy dawca musiałby o nią walczyć w sądzie.

          • ZHDK

            Nie mogę się z tym zgodzić, że taka interpretacja musiałaby zostać zaakceptowana przez jakiekolwiek ministerstwo. W Polsce (może zapomnieliśmy o tym) stanowiska i poglądy ministerstw nie są źródłami prawa. Każde stanowisko wydawane przez ministerstwo zawiera klauzule, że nie ma mocy obowiązującej i jest wyłącznie poglądem.

            Ale z praktycznego punktu widzenia to by ułatwiło zadanie – to prawda. Choć przerażające jest to, że władza wykonawcza ma aż tak duży wpływ na to jak cała reszta stosuje prawo.

          • ZHDK

            Także poprosiłem MZ i Narodowe Centrum Krwiodawstwa o jakieś stanowisko i pomoc w wyjaśnieniu – bo przygotowuję na ten temat mały materiał prasowy. Dzisiaj NCK kontaktowało się ze mną. Myślę, że w poniedziałek coś więcej się dowiem.

  • ZHDK

    A z czego wynika, że 3 donacje muszą odbyć się od 14 marca 2020 r.? Przepis wydaje się nic o tym nie wspominać. Napisano jedynie, że trzeba oddać 3 razy a ulga przysługuje w stanie epidemii lub zagrożenia epidemicznego. Nic nie ma o 14 marca 2020. Co więcej, przepis jest przyszłościowy – przecież nie musi dotyczyć tylko tej epidemii, ale każdej innej, w której stan zagrożenia lub epidemii będzie ogłaszany w przyszłości i 14 marca 2020 r. nie będzie miał nic do tego. O co chodzi?

    • krwiodawca

      Witam serdecznie!
      Zgadza się ale obecnie jest to pierwszy stan epidemii i zagrożenia epidemicznego dlatego jest podawana data 14 marca 2020. Trzeba mieć też na uwadze, że przywilej jest czasowy a więc donacje z wcześniejszych okresów nie będą brane pod uwagę.

      • ZHDK

        Przepis nic takiego nie mówi:

        Art. 9a.
        1. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:
        1) honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługują uprawnienia, o których mowa w art. 9, z tym że wymiar zwolnienia od pracy oraz zwolnienia od wykonywania czynności służbowych przysługuje w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym;
        2) honorowemu dawcy krwi, który oddał co najmniej 3 donacje krwi lub jej składników, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługuje ulga w wysokości 33% na przejazdy w komunikacji krajowej środkami publicznego transportu zbiorowego:
        a) kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej i przyspieszonej,
        b) kolejowego w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne
        – na podstawie biletów jednorazowych.
        2. Honorowy dawca krwi, któremu przysługuje ulga na przejazd, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest obowiązany do uiszczenia dopłaty w wysokości stanowiącej różnicę między należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 1 a należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 2.
        3. Dokumentem poświadczającym uprawnienia, o których mowa w ust. 1:
        1) pkt 1 – jest zaświadczenie wydane przez regionalne centrum, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA;
        2) pkt 2 – jest zaświadczenie potwierdzające co najmniej 3 donacje wydane przez regionalne centrum, Wojskowe Centrum lub Centrum MSWiA.
        4. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, zawiera:
        1) datę wydania zaświadczenia;
        2) imię i nazwisko dawcy krwi;
        3) numer PESEL dawcy krwi;
        4) informację o oddaniu 3 donacji krwi lub jej składników, w tym osocza po chorobie COVID-19.
        5. Środki finansowe na realizację uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2, pochodzą z budżetu państwa.

      • ZHDK

        Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw a nie publicznej służby krwi:

        Art. 33. 1. Uprawnienia, o których mowa w:
        1) art. 9a ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 3, przysługują przez 6 miesięcy od dnia wystawienia zaświadczenia, o którym mowa w art. 9a ust. 3 ustawy zmienianej w art. 3;
        2) art. 47c ust. 1 pkt 12 ustawy zmienianej w art. 7, przysługują przez 12 miesięcy od dnia wystawienia zaświadczenia, o którym mowa w art. 9a ust. 3 ustawy zmienianej w art. 3

        A ZWŁASZCZA TO:
        2. Uprawnienia określone w ust. 1 przysługują także przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w przypadku oddania, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, krwi lub jej składników, w tym osocza po chorobie COVID-19, jeżeli co najmniej w dniu jej wejścia w życie liczba donacji wynosi 3 i zostało wydane zaświadczenie, o którym mowa w art. 9a ust. 3 ustawy zmienianej w art. 3.

        Zwyczajnie trochę się pogubiłem : ) Dam się chętnie naprowadzić na właściwe tory.

  • Paulina

    Czy zaświadczenie uprawniające do ulgi na przejazdy wygląda tak samo jak to do rozliczenia PIT? I czy można je otrzymać przez internet?

  • Monika

    Witam,
    po krótkiej analizie mam rozumieć, że w przypadku oddawania osocza należeć może się dawcy nawet 48 dni wolnych w roku!?
    (ilość oddanego osocza w roku to 25 litrów. Jednorazowo można oddać 650 ml nie częściej jednak niż co dwa tygodnie, daje nam to możliwość oddania osocza 24 razy w roku).
    Pozdrawiam Monika

          • hr

            dzień dobry.
            bardzo proszę o podpowiedź, skąd taki wniosek?
            Ustawa posługuje się sformułowaniem o „honorowym” krwiodawcy?

            Oczywiście wiem, że takie ograniczenie nie byłoby logiczne, ponieważ wykluczałoby krwiodawców właśnie „pierwszorazowych' oraz innych, którzy nie posiadają formalnego potwierdzenia statusu „honorowego” (?), jednak tak wynikałoby ściśle z przepisu ogólnie obowiązującego.

          • krwiodawca

            Witam serdecznie!
            Krwiodawca pierwszorazowy posiada tytuł „honorowego dawcy krwi” wraz z oddaniem pierwszej donacji i tak gdy zasiada na fotelu go nie ma tak po zejściu z niego już tak. A więc po donacji nawet pierwszej zgodnie z uopsk „Art. 5. Użyte w ustawie określenia oznaczają: (…) dawca krwi – osobę, która oddała krew lub jej składniki do celów innych niż badania diagnostyczne;” dawca taki ma prawo do zaświadczenia potwierdzającego oddanie krwi a tym samym do przywilejów z tym związanych.

  • Krew

    Witam ,oddałem krew dzisiaj tj.piatek czy należy mi się jeszcze wolny poniedziałek? Pracuje w systemie od poniedziałku do piątku

  • WP

    czy jest podstawa prawna ze żołnierzy zawodowych też się to dotyczy ? mam namyśli dwa dni po oddaniu krwi lub osocza?

    • krwiodawca

      Witam serdecznie!
      Żołnierze również mogą korzystać z 2 dni wolnych. Podstawa prawna jest taka sama jak dla dawców cywilnych. W ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie wymienia się, że przysługuje 1 dzień.
      3. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym żołnierz zawodowy jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu:
      (…)
      6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania lekarskiego dawców krwi,
      (…)
      Art. 60c. Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stwierdza zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, z tym że:
      (…)
      2) w przypadku, o którym mowa w art. 60b ust. 1 pkt 2 ? zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi;
      (…)
      3. Zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi albo decyzję, o której mowa w art. 60c pkt 5, żołnierz zawodowy jest obowiązany dostarczyć dowódcy jednostki wojskowej w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania.
      (…)
      3. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym żołnierz zawodowy jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu:
      (…)
      6) oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania lekarskiego dawców krwi,
      (…)
      – zachowuje on prawo do 100% uposażenia.

  • Monika

    Oddałam krew w dniu 25.01.2021 r., otrzymałam zaświadczenie na jeden dzień wolny, na dzień oddania krwi. Czy dla tej dotacji powinnam otrzymać również dwa dni wolnego?

  • Daro

    Witam. Mam pytanie jeżeli obecnie mam dwa dni wolne za oddanie krwi ( pierwszy ustawowo A za drugi płaci zakład na podstawie porozumienia z klubem hak) to na podstawie obecnych przepisów można starać się o trzy dni wolnego?

  • Bartek

    Witam zwykle zostaję zaświadczenie potwierdzające oddanie krwi, czy po nowych zmianach jest tam wpisane że przysługują dwa dni wolnego ?

    • krwiodawca

      Witam serdecznie!
      Tak, jest napisane, że przysługują 2 dni. Niektóre centra wpisują dwie daty inne dodają tylko dzień donacji i dalej sformułowanie „oraz w dniu następnym”.

  • Luki

    Co na to pracodawcy? Kto im zwróci za pensje dla pracownika za w dni wolne? Jeśli w danym roku krwiodawca odda krew 6 razy jest to 12 dni płatnych z czyjej kieszeni?

    • krwiodawca

      Witam serdecznie!
      W czasie procesu legislacji ustawodawca prosi określone podmioty o opinie i uwagi do procedowanego aktu prawnego. Oczywiście nie ma możliwości wzięcia pod uwagę postulatów wszystkich przedstawicieli. Największe organizacje zrzeszające pracodawców nie zgłosiły uwag w tej kwestii. Zdajemy jednak sobie sprawę, że nie do końca jest to właściwe, że za oddaną krewi jej składniki na rzecz publicznej służby krwi koszty ponoszą pracodawcy a nie państwo.
      PS. W przypadku dawca osocza, który oddaje regularnie ten składnik, czyli co 2 tygodnie otrzyma w roku 52 dni wolnego 100% płatnego.

  • Angel Demon

    Czy 2 dni zwolnienia to 2 doby czy 2 dni gdzyz pracuje w systemie nocnych zmian. I ten drugi dzień byłby tylko zatem do 24?

  • Nn

    Witam.
    1.Czy tylko osobie po przebyciu covid i oddaniu krwi przysługują 2 dni?
    2.Czy jak oddam dopiero krew 2 raz też przysługuje mi dzień wolny?

  • Artur

    Witam,
    Proszę o odpowiedź, czy należy mieć własne badanie potwierdzające przebytą chorobę, czy jest ono wykonywane w Centrum Krwiodastwa podczas donacji?.
    Dziękuję

    • krwiodawca

      Witam serdecznie!
      Jest klika możliwości. Przechorowanie na COVID-19 potwierdza:
      – wpis na portalu pacjent.gov.pl albo
      – pozytywny wynik testu PCR (wymaz z nosogardzieli) / testu antygenowego albo
      – pozytywny wynik badań na przeciwciała anty-SARS-CoV-2.
      Jeżeli spełnia się któryś z tych warunków należy skontaktować się z RCKiK: https://krwiodawcy.org/ozdrowiency/

    • krwiodawca

      Witam serdecznie!
      Nie, nie może Pani oddawać osocza dla ozdrowieńców. Jak tylko będą wyniki badań klinicznych potwierdzających działanie osocza z przeciwciałami powstałymi w wyniku szczepień wytyczne zostaną dostosowane.

  • Michał

    A czy to zaświadczenie mogę odebrać podczas kolejnej donacji w krwiobusie, czy też muszę udać się bądź skontaktować z RCKiK? Pytam, bo do RCKiK mam 60 kilometrów i zazwyczaj oddaję krew w busie.

  • Df

    Ale czy ten przepis działa wstecz? Czy liczymy, że wszystkie donacje na 6 m-c od 25.01.2021 do tyłu przysługuje ten dzień dodatkowy?
    Czy od 25.02.2021 dopiero liczymy?
    Pytam bo niby prawo nie działa wstecz, ale za PO i PIS już byly takie ustawy działające wstecz.

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.