Odpowiedź w sprawie możliwości wprowadzenia dodatku do emerytury dla honorowych dawców krwi

Szanowna Pani Marszałek,

w związku z interpelacją, znak: K9INT37707, Posła na Sejm RP Pana Patryka Wichra wraz z grupą posłów w sprawie możliwości wprowadzenia dodatku do emerytury dla honorowych dawców krwi, proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

Dzięki altruistycznej postawie honorowych dawców krwiodawstwo w swojej idei jest honorowe i dobrowolne. Zgodnie z dyrektywą 2002/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającą normy jakości i bezpiecznego pobierania, testowania, przetwarzania, przechowywania i dystrybucji krwi ludzkiej i składników krwi oraz zmieniającą dyrektywę 2001/83/WE, w celu podnoszenia norm bezpieczeństwa odnoszących się do krwi i składników krwi, krwiodawstwo powinno być dobrowolne i nieodpłatne. Na podstawie zalecenia nr R (95), 14 Komitetu Ministrów Rady Europy do państw członkowskich w sprawie ochrony zdrowia dawców i biorców w ramach transfuzji krwi, przyjętego w dniu 12 października 1995 r., oddawanie krwi, osocza lub składników krwi jest uważane za dobrowolne i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane przez osobę z jej własnej woli i nie daje podstaw do jakiejkolwiek zapłaty w formie pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej postaci. Brak gratyfikacji finansowej wynika z potrzeby zachowania bezpieczeństwa zarówno dawcy jak i biorcy. Tylko dobrowolne i nieodpłatne oddawanie krwi jest bezpieczne, ponieważ decyzja podejmowana przez dawcę jest świadoma, nie wynika z chwilowego impulsu ani pobudek finansowych.

Zgłoszony postulat wprowadzenia specjalnego świadczenia dla honorowych dawców krwi w postaci dodatku do emerytury w wysokości 200 zł miesięcznie, stałby w sprzeczności z ww. rekomendacjami.

Postulat ten stałby również w sprzeczności z rozwiązaniami wynikającymi z reformy systemu ubezpieczeń społecznych.

Finansowane z budżetu państwa dodatki z tytułu nadanych odznaczeń państwowych, w tym dodatek ?Zasłużony dla Zdrowia Narodu?, podobnie jak tzw. dodatki branżowe, przysługujące z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zostały zniesione na mocy ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 450, z późn. zm.).

Ustawa ta zapoczątkowała reformę systemu ubezpieczeń społecznych. Wprowadzając m.in. pojęcie okresów składkowych i nieskładkowych, częściowo uzależniła od nich wysokość emerytur i rent oraz ustanowiła jednakowe dla wszystkich ubezpieczonych zasady obliczania świadczeń przyznawanych począwszy od 15 listopada 1991 r., tj. od dnia jej wejścia w życie. Natomiast wszystkie świadczenia przyznane przed tą datą zrewaloryzowano (przeliczono) proporcjonalnie do rzeczywistej wartości zarobków osiąganych przed przejściem na emeryturę lub rentę i długości stażu pracy (okresów składkowych i nieskładkowych). W ten sposób zostały zlikwidowane różnice w wysokości świadczeń, wynikające z przyznawania ich w różnych okresach. W konsekwencji została również wstrzymana wypłata wzrostów i dodatków dla wszystkich wcześniej uprawnionych do nich świadczeniobiorców.

Trybunał Konstytucyjny, w orzeczeniu z dnia 11 lutego 1992 r., wydanym w sprawie o sygn. akt K 14/91, podkreślił, że ?zniesienie prawa do dodatków jest następstwem i częścią zasadniczej zmiany systemu naliczania świadczeń. Wysokość świadczeń powinna być w przybliżeniu odpowiednia do osobistego udziału ubezpieczonego w tworzeniu funduszu ubezpieczeń, a w każdym razie nie powinna nadmiernie odbiegać od tego udziału?. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ?dodatki za odznaczenia państwowe nie mieszczą się w naturze świadczeń z ubezpieczenia społecznego związanych z pracą i z tych względów powinny się w przyszłości znaleźć – jeżeli ustawodawca uzna za celowe je zachować – poza ustawą o zaopatrzeniu emerytalno-rentowym?.

Pogląd ten stał się jeszcze bardziej aktualny po przeprowadzeniu w 1999 r. reformy emerytalnej, mającej na celu przywrócenie systemowi emerytalnemu jego ubezpieczeniowego charakteru, w tym wyeliminowanie wszelkich przepisów stawiających w uprzywilejowanej sytuacji niektórych ubezpieczonych.

W nowym systemie emerytalnym, określonym przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, z późn. zm.), źródłem finansowania świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników i pracodawców. Wymiar świadczeń jest więc ściśle związany z wysokością składek odprowadzanych do systemu ubezpieczeń społecznych przez danego pracownika w całym okresie jego aktywności zawodowej oraz z długością okresu ich opłacania.

Zasada równego traktowania ubezpieczonych, sformułowana w art. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.), na gruncie przepisów emerytalno-rentowych dotyczy stosowania wobec określonego kręgu osób takich samych rozstrzygnięć nie tylko w zakresie warunków objęcia systemem ubezpieczeń, czy też nabywania uprawnień do świadczeń, ale również mechanizmu ustalania wysokości świadczeń. Bezwzględnym warunkiem zwiększenia wymiaru świadczenia powinno być opłacenie odpowiednio wyższej, adekwatnej do nabywanych uprawnień składki.

Mając powyższe na uwadze, uprzejmie informuję, że w resorcie rodziny i polityki społecznej nie planuje się podjęcia działań zmierzających do wprowadzenia regulacji prawnych w postulowanym zakresie.

Z wyrazami szacunku

z up. Ministra Rodziny i Polityki Społecznej
Stanisław Szwed
Sekretarz Stanu

4 komentarze

  • LEŚNE ECHO

    Panie Szwed! I jak zwykle cała rzeka słowotoku; że krwiodawstwo jest dobrowolne, honorowe, masa przepisów itp. Przecież skoro oddałem te ponad 25 litrów ( wiem to żaden rekord, ale jeszcze zamierzam oddawać jak zdrówko pozwoli i bez łaski p.Szweda itd.) t ja to wszystko wiem Panie Szwed. Ja nie bardzo rozumiem ich tłumaczenia ; krew jest nie do zastąpienia, krwiodawcy to podstawa tego wszystkiego i co? Każą nam opłacać wyższe składki ? Nie, dla mnie ONI powinni się wstydzić że używają wobec nas takich argumentów. I doskonale wiedzą że MY krwiodawcy nie będziemy ani strajkować , ani też nie wypada nam się o te dodatki upominać . I na tym żerują , z tego naszego oddawania krwi cała masa tych urzędasów ma etaty – a nas traktują jako zło konieczne? Oczywiście mam w gł… poważaniu te ich argumenty i bardziej się wstydzę że tak w ogóle to uzasadniają . LUDZIE w tym Ministerstwie , w NCK, w MZ – nie wstyd WAM ?

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.